Walter Bedell Smith
Walter Bedell Smith w mundurze generała-porucznika | |
| Data i miejsce urodzenia |
5 października 1895 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
9 sierpnia 1961 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1911–1953 |
| Siły zbrojne | |
| Stanowiska |
dowódca 1 Armii |
| Główne wojny i bitwy | |
| Późniejsza praca |
ambasador USA w ZSRR, |
| Odznaczenia | |
| | |
Walter Bedell Smith, pseud. Beetle (ur. 5 października 1895 w Indianapolis, zm. 9 sierpnia 1961 w Waszyngtonie) – amerykański wojskowy i dyplomata, generał US Army.
Pełnił funkcję szefa sztabu generała Dwighta D. Eisenhowera w Kwaterze Głównej Sił Alianckich (AFHQ) podczas kampanii tunezyjskiej i inwazji aliantów na Włochy w 1943 roku podczas II wojny światowej. Był również szefem sztabu Eisenhowera w Naczelnej Kwaterze Głównej Alianckich Sił Ekspedycyjnych (SHAEF) podczas kampanii w Europie Zachodniej w latach 1944–1945. Dyrektor Centrali Wywiadu, tym samym szef CIA od października 1950 do lutego 1953, ambasador USA w ZSRR od 3 kwietnia 1946 do 25 grudnia 1948.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Zaciągnął się jako szeregowy do Gwardii Narodowej Indiany w 1911 roku[1]. Podczas I wojny światowej służył w Amerykańskich Siłach Ekspedycyjnych i otrzymał stopień podporucznika w 1917 roku. Został ranny w ofensywie nad Aisne-Marną w 1918 roku[2]. Po wojnie był oficerem sztabowym i instruktorem w Szkole Piechoty Armii Stanów Zjednoczonych[3]. W 1941 roku został sekretarzem Sztabu Generalnego, a w 1942 roku sekretarzem Kolegium Połączonych Szefów Sztabów. Do jego obowiązków należało uczestnictwo w dyskusjach na temat planów wojennych na najwyższym szczeblu, a Smith często informował prezydenta Franklina D. Roosevelta o najważniejszych kwestiach strategicznych[4].
Został szefem sztabu Eisenhowera w AFHQ we wrześniu 1942 roku i zyskał reputację „siepacza” Eisenhowera ze względu na swój szorstki i wymagający styl bycia. Z powodzeniem reprezentował jednak Eisenhowera również w delikatnych misjach wymagających dyplomatycznych umiejętności. Smith brał udział w negocjacjach rozejmu między Włochami a aliantami, który podpisał w imieniu Eisenhowera. W 1944 roku został szefem sztabu SHAEF, ponownie pod przewodnictwem Eisenhowera. Na tym stanowisku Smith z powodzeniem wynegocjował dostawę żywności i opału przez niemieckie linie dla wyziębionej i głodującej holenderskiej ludności cywilnej, a także zainicjował rozmowy na temat wcześniejszej kapitulacji sił niemieckich w Holandii przed 1 Armią Kanadyjską 5 maja 1945 roku[5]. W maju 1945 roku Smith spotkał się z przedstawicielami niemieckiego Naczelnego Dowództwa w Reims we Francji, aby przyjąć kapitulację niemieckich sił zbrojnych i podpisał w imieniu Eisenhowera akt kapitulacji Niemiec 7 maja 1945 roku[6][7].
Po wojnie pełnił funkcję ambasadora USA w Związku Radzieckim w latach 1946–1948[8]. W 1950 roku został Dyrektorem Centrali Wywiadu, szefem Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA) i innych agencji wywiadowczych w Stanach Zjednoczonych. Smith zreorganizował CIA, na nowo zdefiniował jej strukturę i misję[9]. Uczynił z CIA organ rządowy, który jest przede wszystkim odpowiedzialny za tajne operacje. Opuścił CIA w 1953 roku, aby objąć stanowisko podsekretarza stanu[10]. Po przejściu na emeryturę z Departamentu Stanu w 1954 roku Smith przez kilka lat kontynuował pracę w administracji Eisenhowera, piastując różne stanowiska, aż do przejścia na emeryturę tuż przed swoją śmiercią w 1961 roku[11].
Został pochowany na Cmentarzu Narodowym w Arlington[12].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Crosswell 1991 ↓, s. 6–7.
- ↑ Crosswell 1991 ↓, s. 13–17.
- ↑ Crosswell 1991 ↓, s. 46–47.
- ↑ Crosswell 1991 ↓, s. 89–91.
- ↑ Crosswell 1991 ↓, s. 320–322.
- ↑ Crosswell 1991 ↓, s. 322–327.
- ↑ Earl F. Ziemke: The U.S. Army in the Occupation of Germany 1944–1946. Washington, D.C.: United States Army Center of Military History, U.S. Department of the Army, 1974, s. 257–258, seria: Army Historical Series. OCLC 81869288. (ang.).
- ↑ Montague 1992 ↓, s. 6.
- ↑ Fifteen DCIs' First 100 Days. Central Intelligence Agency. [dostęp 2026-03-27]. (ang.).
- ↑ Montague 1992 ↓, s. 266.
- ↑ Papers and World War II Documents of Walter Bedell Smith. Eisenhower Presidential Center. [dostęp 2026-03-27]. (ang.).
- ↑ Kevin M. Hymel: “Beetle” Smith and the Surrender of Nazi Germany. 5.08.2020. [dostęp 2026-03-27]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- D. K. R. Crosswell: The Chief of Staff: The Military Career of General Walter Bedell Smith. Westport, Connecticut: Greenwood Press, 1991. ISBN 978-0-313-27480-0. OCLC 22273487. (ang.).
- Ludwell Lee Montague: General Walter Bedell Smith as Director of Central Intelligence October 1950 – February 1953. University Park, Pennsylvania: Pennsylvania State University, 1992. ISBN 978-0-271-00750-2. OCLC 22707456. (ang.).
- Ambasadorowie Stanów Zjednoczonych w ZSRR
- Amerykańscy generałowie
- Funkcjonariusze służb specjalnych Stanów Zjednoczonych
- Uczestnicy I wojny światowej (Stany Zjednoczone)
- Uczestnicy II wojny światowej
- Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
- Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie)
- Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy
- Odznaczeni Medalem Zwycięstwa
- Odznaczeni Army Distinguished Service Medal
- Odznaczeni Brązową Gwiazdą
- Odznaczeni Czechosłowackim Wojskowym Orderem Lwa Białego „Za zwycięstwo”
- Odznaczeni Krzyżem Wojennym Czechosłowackim 1939
- Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Belgia)
- Odznaczeni Legią Zasługi
- Odznaczeni National Defense Service Medal
- Odznaczeni Navy Distinguished Service Medal
- Odznaczeni Orderem Alawitów
- Odznaczeni Orderem Korony Dębowej
- Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego
- Odznaczeni Orderem Korony (Belgia)
- Odznaczeni Orderem Kutuzowa
- Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego
- Odznaczeni Orderem Łaźni
- Odznaczeni Orderem Zasługi (Chile)
- Odznaczeni Orderem Sławy (Tunezja)
- Wielcy Oficerowie Legii Honorowej
- Ludzie urodzeni w Indianapolis
- Urodzeni w 1895
- Zmarli w 1961